Σάββατο, 12 Δεκεμβρίου 2015

Ο ΟΗΕ υπέρ των ελληνικών θέσεων για τα γλυπτά του Παρθενώνα


Με επιτυχία στέφτηκε η ελληνική πρωτοβουλία σχετικά με την Απόφαση «Επιστροφή ή Απόδοση Πολιτιστικών Αγαθών στις χώρες προέλευσης» η οποία περιλαμβάνει και ρητή αναφορά στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, καθώς την Πέμπτη υιοθετήθηκε ομόφωνα από την Ολομέλεια της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.

Η αποδοχή της ήταν ευρύτατη καθώς συγκηδεμονεύτηκε από συνολικά 74 κράτη, μεταξύ των οποίων πολλά από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημαντικός αριθμός κρατών της Λατινικής Αμερικής, καθώς και αρκετά αραβικά και αφρικανικά κράτη.

Πρόκειται για μία πρωτοβουλία που ενισχύει την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών στις χώρες προέλευσης, καθώς και την προσπάθεια προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Πρόκειται για δύο διαστάσεις που είναι ιδιαίτερα επίκαιρες και κρίσιμες σήμερα, καθώς αφενός η Μέση Ανατολή πλήττεται καθημερινά από καταστροφή έργων και μνημείων πανανθρώπινης πολιτιστικής κληρονομιάς, και αφετέρου είναι γνωστή η διασύνδεση του λαθρεμπορίου πολιτιστικών αγαθών με τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Απόφαση, η οποία υποβάλλεται από τη χώρα μας ανά τριετία, διαμορφώθηκε, στο τελικό κείμενό της, μετά από συστηματικές διαβουλεύσεις με τη διαμεσολάβηση της Ελλάδας κατόπιν σχετικών οδηγιών του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά καταδεικνύοντας ότι η Ελλάδα, ως κοιτίδα γνώσης και πολιτισμού, βρίσκεται πάντα στην πρωτοπορία για την προάσπιση της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς προωθώντας ανάλογες πρωτοβουλίες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ειδική μνεία που γίνεται στην Απόφαση για την κινητοποίηση των κρατών-μελών ως προς την επιστροφή κλαπέντων πολιτιστικών θησαυρών με ρητή αναφορά στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα.

Μια άλλη, εξίσου σημαντική, διάσταση της Απόφασης, είναι η καταδίκη της καταστροφής μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς σε περιοχές ένοπλων συρράξεων, συμπεριλαμβανομένων των υπό κατοχή εδαφών, καθώς και της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών από ένοπλες τρομοκρατικές ομάδες, όπως ο ISIS.

Σχολιάζοντας την απόφαση, το υπουργείο Πολιτισμού αναφέρει σε ανακοίνωσή του ότι "η ομόφωνη υιοθέτηση του Σχεδίου Απόφασης για την «Επιστροφή ή Απόδοση Πολιτιστικών Αγαθών στις χώρες προέλευσης τους» (Resolution on the Return or restitution of cultural property to the countries of origin) από την Ολομέλεια της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στις 9 Δεκεμβρίου 2015 αποτελεί ένα πολύ σημαντικό γεγονός και αναμένεται να συμβάλει δραστικά στη διεθνή προσπάθεια για την πρόληψη της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών.

Το Σχέδιο Απόφασης, με πρωτοβουλία της χώρας μας, παρουσιάζεται σταθερά ενώπιον της Γενικής Γραμματείας του ΟΗΕ ανά τριετία και το τελικό κείμενο διαμορφώθηκε φέτος ως αποτέλεσμα συστηματικών διαβουλεύσεων υπό την διαμεσολάβηση της Ελλάδας.

Στο φετινό κείμενο γίνεται ειδική μνεία στην Απόφαση για την «Σύσταση της Αρχαίας Ολυμπίας» (Ancient Olympia Recommendation), η οποία καλεί τα κράτη-μέλη σε κινητοποίηση για επιστροφή κλαπέντων πολιτιστικών θησαυρών, με ρητή αναφορά στην επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Η «Σύσταση της Αρχαίας Ολυμπίας» υιοθετήθηκε κατά τη διάρκεια του «3ου Διεθνούς Συνεδρίου Εμπειρογνωμόνων για την Επιστροφή Πολιτιστικών Αγαθών» που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα και την Αρχαία Ολυμπία. Η ετήσια διοργάνωση του Συνεδρίου αποτελεί πρωτοβουλία της Ελλάδας, της Κίνας, της Κορέας και της Τουρκίας.

Μια άλλη, εξίσου σημαντική, διάσταση της Απόφασης που υιοθετήθηκε από τον ΟΗΕ φέτος είναι η καταδίκη της καταστροφής μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς σε περιοχές ένοπλων συρράξεων και της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών από ένοπλες τρομοκρατικές ομάδες, όπως το ISIS.

Τέλος, να σημειωθεί ότι στις 27 Σεπτεμβρίου 2015 ο Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Αριστείδης Μπαλτάς συμμετείχε σε συνάντηση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, στο πλαίσιο της 70ης Συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Στην εν λόγω συνάντηση, ο Υπουργός τόνισε όχι μόνο ότι το ζήτημα της πρόληψης της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών αποτελεί μείζονα προτεραιότητα για τη χώρα μας, η οποία άλλωστε αναπτύσσει έντονη δραστηριότητα στον τομέα αυτό, αλλά κυρίως συνέδεσε την κλοπή των Γλυπτών του Παρθενώνα με την καταστροφή της Παλμύρας και των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς από το ISIS. Υπογράμμισε δε ότι η Ελλάδα πάγια πρωτοστατεί στον αγώνα επιστροφής των εθνικών πολιτιστικών θησαυρών -όπως είναι τα Γλυπτά του Παρθενώνα- στις χώρες προέλευσής τους". 



Υπενθυμίζεται ότι λίγες ημέρες νωρίτερα, ο υπουργός Πολιτισμού από το βήμα της Βουλής γνωστοποίησε ότι η Ελλάδα δεν θα προχωρήσει στη διεκδίκηση της επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα, ξεσηκώνοντας θύελλα αντιδράσεων.

Ο κ. Μπαλτάς ισχυρίστηκε πως η απόφαση αυτή ελήφθη διότι υπάρχει κίνδυνος αν η χώρα μας εμπλακεί στη δικαστική διαμάχη να χάσει στο δικαστήριο. «Η συζήτηση και με την Διεθνή Επιτροπή Διεκδίκησης των Ελγίνειων Μαρμάρων την οποία διαχειρίζεται ο Ξυδάκης, αλλά και εγώ πριν από λίγο καιρό, οι τάσεις είναι αυτήν τη στιγμή να μην προχωρήσουμε σε νομική διεκδίκηση. Κυρίως γιατί κινδυνεύουμε να χάσουμε το αντίστοιχο Δικαστήριο και αν χάσουμε το Δικαστήριο τα πράγματα δυσκολεύουν. Ωστόσο και για τους λόγους τους οποίους ανέφερα προηγουμένως σε σχέση με όσα συμβαίνουν στη Συρία, αλλά και για λόγους ενός κλίματος που δημιουργείται ευρύτερα αυτή τη στιγμή διεθνώς, το ας το πούμε «κατάσταση πνευμάτων» και στη Βρετανία σε σχέση με τα μάρμαρα, είναι αυξημένη.

Δηλαδή, έχουμε σιγά σιγά και με τη δουλειά που κάνει η Διεθνής Επιτροπή πολύ περισσότερους φίλους για την επιστροφή, από ό,τι είχαμε προηγουμένως. Βοηθάει προφανώς το γεγονός ότι ο κόσμος έχει αρχίσει να βλέπει το Μουσείο της Ακρόπολης και δείχνει αυτό το Μουσείο το πόσο είμαστε, να με συγχωρέσετε για τη φράση, αλλά λέχθηκε, άξιοι να υποδεχθούμε τα Μάρμαρα και να τα συντηρήσουμε, βλέπουνε τη δουλειά που γίνεται στην Ακρόπολη και άρα επί της ουσίας επιχείρημα σαν αυτά που έλεγαν κάποτε ότι δεν είμαστε άξιοι και όταν φτιάξετε το Μουσείο σας θα σας τα δώσουμε και τα συναφή, έχουν εκπέσει απολύτως.

Αυτό αυξάνει την πίεση προς το Βρετανικό Μουσείο προς την κατεύθυνση της επιστροφής, το Βρετανικό Μουσείο αντιστέκεται όμως σθεναρότατα σε αυτή την Επιτροπή και έμαθα πρόσφατα από έναν φίλο που επισκέφθηκε το Μουσείο στο Λονδίνο, ότι μοίραζαν φυλλάδια σε όποιον ήθελε να δει τα Ελγίνεια, γιατί τα Ελγίνεια πρέπει να μείνουν στο Βρετανικό Μουσείο. Είναι η έννοια της άμυνας αυτή τη στιγμή και άρα με αύξηση της πίεσης και επίσημα και ανεπίσημα και μέσω της Επιτροπής της Διεθνούς και ανά χώρα, τα πράγματα ενδεχομένως καλυτερεύουν και παρά το ότι αυτή η Οδηγία δεν είναι συναρτημένη προφανώς ευθέως με τα μάρμαρα, είναι στην ίδια κατεύθυνση ότι διεκδικούμε πράγματα που ανήκουν στη δική μας πολιτιστική κληρονομιά» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μπαλτάς.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου